Kto kręci procentami, czyli co stopy procentowe robią z Twoimi oszczędnościami

5 min czytania · dane na 9 listopada 2026

Kapibara z gałązką

„Mniej więcej raz w miesiącu Rada Polityki Pieniężnej ustala stopy procentowe, czyli bazową cenę pieniądza.”

Dostajesz powiadomienie z banku: oprocentowanie konta oszczędnościowego spada. Kto o tym decyduje? Bezpośrednio Twój bank. Ale bank patrzy na to, co zrobi Rada Polityki Pieniężnej.

Kim jest RPP i co ustala

RPP to zespół przy Narodowym Banku Polskim. W 2026 roku ma 11 posiedzeń, na których decyduje o stopach procentowych NBP. Najważniejsza z nich to stopa referencyjna. Od marca 2026 wynosi 3,75%, a RPP utrzymała ją także na posiedzeniu 4 listopada 2026.

Stopy NBP wpływają na to, ile kosztuje pieniądz między bankami. A od tego zależy, ile bank zapłaci Tobie za oszczędności i ile Ty zapłacisz bankowi za kredyt.

Jak to działa w praktyce

Gdy stopy…Lokaty i konta oszczędnościoweRaty kredytów o zmiennym oprocentowaniu
rosnąpłacą więcejrosną
spadająpłacą mniejmaleją

Banki idą za stopami, ale nie muszą zmieniać oprocentowania od razu ani o tyle samo. Lokata ze stałym oprocentowaniem trzyma swoją stawkę do końca okresu, nawet jeśli w tym czasie stopy spadną.

Ile to jest w złotówkach

Chomik trzyma na koncie oszczędnościowym 3 000 zł zapasu. Bank obniża oprocentowanie z 4% do 3%:

3 000 zł przez rokOdsetki przed podatkiemPo podatku (19%)
przy 4%120 złok. 97 zł
przy 3%90 złok. 73 zł

Przy kredycie efekt jest dużo większy. Przykład: kredyt 300 000 zł na 25 lat w ratach równych. Przy oprocentowaniu 5,85% rata to ok. 1 905 zł. Gdy oprocentowanie wzrośnie o 1 punkt procentowy, rata urośnie do ok. 2 092 zł. Gdy spadnie o 1 punkt, zmniejszy się do ok. 1 728 zł. To ok. 190 zł miesięcznie w jedną albo w drugą stronę.

Dlaczego RPP podnosi albo obniża stopy

Głównym zadaniem NBP jest pilnowanie inflacji. Cel to 2,5% rocznie, z dopuszczalnym odchyleniem o 1 punkt procentowy w górę lub w dół.

  • Wyższe stopy sprawiają, że kredyty drożeją, a oszczędzanie się bardziej opłaca. Ludzie i firmy mniej wydają, co pomaga zbić inflację.
  • Niższe stopy robią odwrotnie: tańsze kredyty zachęcają do wydawania i inwestowania, co pobudza gospodarkę.

Dlatego obniżka stóp to zwykle zła wiadomość dla oszczędzających i dobra dla osób z kredytem.

Co możesz zrobić

  • Po każdej decyzji RPP sprawdź, ile płaci Twój bank za oszczędności.
  • Porównaj z innymi bankami. Różnice w oprocentowaniu bywają duże.
  • Zwróć uwagę, czy wysokie oprocentowanie nie jest tylko promocją na kilka miesięcy i do określonej kwoty.
W skrócie

1. RPP ustala stopy NBP, a banki dopasowują do nich lokaty i kredyty.

2. Stopy rosną: lepsze lokaty, droższe raty. Spadają: odwrotnie.

3. Po decyzji RPP sprawdź, ile płaci Twój bank.

Zobacz odcinek Kto kręci procentami? Kapibara tłumaczy stopy procentowe w 45 sekund.

Źródła

Finwire: decyzja RPP z 4 listopada 2026, stopy bez zmian Rankomat: harmonogram posiedzeń RPP Finwire: stopy NBP i rata kredytu (październik 2026)

Materiał edukacyjny, nie porada finansowa. Kwoty to przykład. Stopy procentowe zmieniają się po decyzjach RPP; sprawdź aktualną wysokość na stronie NBP.

Czytaj dalej

Gwarantowane 30% miesięcznie? Jak rozpoznać piramidę Za co płacisz, kupując kawę za 18 zł